İş makinesi taşımak, bir aracı platforma alıp yola çıkmaktan ibaret değildir. Yükleme öncesinde ölçü, ağırlık, güzergâh ve izin planlaması yapılmazsa operasyon yolda durur. Bu yazı sürecin nasıl işlediğini anlatıyor.
1. Ölçü ve ağırlık
Planlamanın temeli dört rakamdır: makinenin ağırlığı, uzunluğu, genişliği ve yüksekliği. Bu bilgiler makinenin etiketinde veya kullanım kılavuzunda bulunur.
- Ağırlık, lowbed kapasitesini ve dingil sayısını belirler.
- Genişlik, güzergâhtaki şerit ve köprü geçişlerini etkiler.
- Yükseklik, alt geçit ve üst geçit sınırlarını belirler — en sık sorun çıkaran ölçüdür.
- Uzunluk, dönüş yarıçapını ve manevra alanını belirler.
Yükseklik hesabı platformla birlikte yapılır
2. Taşıma aracı seçimi
- Lowbed (havuzlu dorse): yüksek makineler için; platform alçak olduğundan toplam yükseklik düşer.
- Dropdeck / semi-lowbed: orta boy makineler için.
- Ağır tonajlı kayar kasa: küçük iş makineleri, mini ekskavatör ve beko-loder için.
- Çok dingilli özel dorse: ağırlığın dingillere dağıtılması gerektiğinde.
3. Yükleme
Paletli makineler rampadan kendi gücüyle çıkar; bu işlem düz ve sağlam zeminde, yavaş ve kontrollü yapılır. Çalışmayan makineler vinçle çekilir.
- Zemin sağlamlığı kontrol edilir; yumuşak zeminde rampa kayabilir.
- Makine platformun merkezine, ağırlık dingillere dengeli gelecek şekilde konumlandırılır.
- Bom, kova ve ataşmanlar taşıma konumuna indirilir ve kilitlenir.
- Makine en az dört noktadan zincir veya yüksek mukavemetli kayışla bağlanır.
- Palet veya tekerlekler takozlanır.
- Ataşmanlar ayrı bağlanır; serbest bırakılmaz.
4. Güzergâh planlaması
En kısa yol, iş makinesi taşımada neredeyse hiçbir zaman en uygun yol değildir. Güzergâh belirlenirken alt geçit yükseklikleri, köprü ağırlık sınırları, dönüş yarıçapları, şerit genişlikleri ve varsa yol çalışmaları birlikte değerlendirilir.
İstanbul içinde bu planlama ayrıca trafik yoğunluğunu da hesaba katar; geniş yüklerde gece saatleri tercih edilebilir.
5. İzinler
Karayolları mevzuatında araç ve yük için azami ağırlık ve boyut sınırları tanımlıdır. Bu sınırların aşıldığı taşımalar "özel yük taşıması" kapsamına girer ve ilgili kurumdan özel izin belgesi alınması gerekir.
- İzin başvurusu için makinenin ölçü ve ağırlık bilgileri ile güzergâh belirtilir.
- İzin belirli bir güzergâh ve tarih için verilir; güzergâh değişirse izin geçersiz kalır.
- Bazı taşımalarda öncü/refakat aracı zorunlu olabilir.
- İzin süreci zaman aldığından, taşımayı son ana bırakmamak gerekir.
6. Şantiye girişi ve teslim
Varış noktasındaki giriş genişliği, zemin sağlamlığı ve manevra alanı önceden değerlendirilir. Yumuşak şantiye zemininde lowbed batabilir; bu durumda boşaltma güvenli bir noktada yapılır ve makine oradan kendi gücüyle ilerler.
Boşaltma sırasında çevre güvenliği alınır; makinenin iniş hattında kimse bulunmaz.
Aradığınızda ne söylemelisiniz?
- Makinenin marka, model ve tipi (paletli/lastikli)
- Ağırlık, uzunluk, genişlik, yükseklik
- Çalışır durumda mı, kendi gücüyle rampaya çıkabilir mi?
- Alış ve teslim adresleri, şantiye giriş koşulları
- Ataşman var mı, ayrı taşınacak mı?
İş makinenizin ölçü ve ağırlığını iletin — uygun lowbed ve güzergâhı planlayalım.
Sık Sorulan Sorular
Çalışmayan iş makinesi taşınır mı?
Evet. Kendi gücüyle rampaya çıkamayan makineler vinçle platforma çekilir.
Özel izin her taşımada gerekir mi?
Hayır. Yalnızca mevzuattaki azami ağırlık veya boyut sınırlarının aşıldığı taşımalarda gerekir. Ölçüleri aldığımızda size bunu bildiririz.
Ataşmanları makineye takılı bırakabilir miyim?
Ölçü ve ağırlık sınırları içinde kalıyorsa evet; aksi halde ayrı taşınır. Her durumda ayrı bağlanır, serbest bırakılmaz.
Şantiye zemini yumuşak, sorun olur mu?
Lowbed yumuşak zemine girmez. Boşaltma sağlam bir noktada yapılır ve makine oradan kendi gücüyle ilerler.
